PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : ترانه های محلی فارس



Mixer
12-01-2011, 18:24
درود

قصد دارم در این تاپیک شما رو با برخی از ترانه های زیبای استان فارس آشنا کنم و امیدوارم که این آرشیو تا سال های سال ماندگار باشه و چند نسل بعد از ما نیز استفاده کنند و خلاصه جاوید بماند . . .



به عنوان شروع از واسونک ها می گویم :


واسونک نوعی ترانه محلی و عمومی خوان هست که در مراسم مختلف عروسی خوانده می شود (( در حال حاضر این رسم در کلان شهر های استان فارس به دست فراموشی سپرده شده و در برخی نواحی سنتی بیشتر رایج می باشد ))

در قدیم بیشتر توسط زن ها خوانده می شد و معمولا با هلهله ی آنان که به گویش محلی به ان (کِل زدن ) می گویند و هورای مردان ( که به گویش محلی ، شاباش یا شاواش ) همراهی میشده است . مکمل این واسونک ها ( ترانه ها ) نوازندگانی با دف ،دایره ،تنبک ، سرنا ، کرنا ، دهل محلی و دست زدن های اهالی شرکت کننده در جشن عروسی ، بوده است .


به عنوان مثال واسونک های زیر در هنگام بله برون ، و خواستگاری و مقدمات عروسی خوانده می شده است :



من و تو دختر مُلا من و تو تنگ طِلا / جای ما بالا بِندازین شاه میات پیش شما

شازده دوماد نیمه مُلا، نی قَلیونِش طِلا / خود کشید باباش کشید و داد بِدَس کَد خدا




شیر بها رو کم بُکن ای کد خدا بهر خدا ( 2)






در مجلس عقد می خوانند و روی سر عروس وداماد نُقل و نبات و سکه می ریختند که :


صد تومَن دادم دعا و صد تومَن بند دعا / صد تومَن دادم به مُلا تا بیات عقد شما

دختر عامو ، پسر عامو ، ای خدا کرده نصیب / چِش دشمن کور بگرده عقد ما بسته غریب

شازده دوماد بُون بلندی پالتو مِشکی به تَنش / همگی گویین مبارک میکنه عقد زَنش

اسب سبزِ زین مرصّع من کاکام سُوار کُنم / از خدا صد وایِه دارم من کاکام دوماد کَنم




خب فعلا تااینجای کار رو داشته باشید تا کمی هم توضیحات بدهم در مورد این شعر ها و بقیه رو موکول کنیم به بعد :

نکته ی اول اینکه چند بیت بالا در شوشتری (شبیه به گام چهارگاه) خوانده می شود و حس خاصی را دارد .
نکته ی دوم اینکه به اِعراب گذاری روی کلمات (َ ِ ُ ) توجه کنید و با تلفظ صحیح خوانده شود .
و نکته ی آخر اینکه : هیچ گونه غلط املایی در ترانه ها وجود ندارد ، بلکه هر انچه دیده می شود گویش محلی استان فارس می باشد ( هم استانی های من بهترملتفت هستند )



ببخشید که بنده رو تحمل فرمودید ، سعی کردم مختصر و مفید بنویسم تا از حوصله خارج نباشه .

نمونه ای از واسونک استان فارس ** با تشکر از gilda
[Only registered and activated users can see links]

ارادتمند جامعه هنری : حمید رضا مستفیضی - آذر ماه 1390

Neda_A67v
12-01-2011, 18:37
آقا حمید سپاس . بسیار عالی بود . منو یاد بعضی از عروسی هایی که قبلاً رفتم انداخت . اگه نت یا آهنگی هم ازشون دارید ممنون میشم لینکشو بزارید .

Mixer
12-01-2011, 19:17
حدود 3 الی 4 سالم بود که مجلس بزمی رفتیم ، در ان زمان ها ، مرسوم بود که همین واسونک ها رو می خوندند و دف و دایره می زدند و چقدر هم مجالس گرم و دلنشین بود و معمولا هم در منازل داماد برگزار میشد و ارگ و دی جی و این امکانات امروزی و تالار و فلان و . .. این ها هم نبود . . .

من یک نوار کاست ضبط شده از اون موقع ها دارم که ، نمی دانم معقول هست که قسمت های از ان را در اینجا برای شنیدن بگذارم یا نه !!!

چون توسط زن خوانده شده و از قضا آن زن هم از اقوام محسوب میشه ! ولیکن فکر نکنم مشکلی باشه . . .

سعی می کنم قطعاتی رو انتخاب کنم و برای گوش دادن دیگر دوستان بذارم .

enseeh60
12-01-2011, 21:24
کاکا حمید گل دستتون درد نکنه اما افسوس که داره بعضی رسومات قشنگ ایرانمان به دست فراموشی میره چی بگم که حتی در خراسان خیلی از لهجه ها هم فراموش شده دیگه چه برسه به رسومات هر منطقه خیلی کار قشنگی کردین سپاسگذارم

shahparak
12-02-2011, 01:02
آقا حمید دست شما درد نکنه من خودم به موسیقی محلی بسیار علاقه مندم
موسیقی محلی نسبت به موسیقی ملی کشورمون از تنوع وشادی بیشتر
وسرشار از زندگی ست اگر برامون بزارید خوشحال میشیم

Mixer
12-02-2011, 16:43
به نام ایزد یکتا


درود
در بخش قبلی تا به اینجا رسیدیم که واسونَک ها ، ترانه های محلی هستند که تمامی افراد آنها را در مراسم عروسی زمزمه می کنند یا اینکه یک نفر میخواند و بقیه افراد در بعضی جاها هم خوانی می کنند و گاهی با نوازندگان دف یا دایره و ... همراه بوده است . و رسیدیم به مراسم خواستگاری و بله برون و ...

رسم بسیار زیبای دیگری در بین اقوام فارسی ( استان فارس ) وجود داشته است و آن هم این بود که داماد یا عروس را به حمام رفته بود یا از حمام بیرون می آمد ، اقوام و آشنایان در پشت درب حمام می خواندند :

یک جَوون توی حَموم ، سیصد جوون دور حموم / لاله ها روشن کنید تا در بیات سَرو رَوون

شازده دوماد تویِ حموم ، یِی اناری دَسِشِه / نَه می بخشه نه می خوره واسه ی نومزادِشه

رود جونیم رفته حموم ، با تموم مومنون / رختش از مولا طلب کن ، شربت از صاحب زمون



آی حمومی آی حمومی آب حموم تازه کن / شازده دوماد میاد حموم شربتش آماده کن

چاه میمَن چاه میمَن آب در آریم یک تومن / سر بوشور کیسه بیاور هر سری سیصد تومن



سپس عروس را راهی خانه بخت کرده و اقوام عروس خانم دسته جمعی و کف زنان :



گل نمی دیم بِبَرید سنبل نمی دیم بِبَرید / جون زلفای شازده دوماد زود نمی دیم ببرید

ما اَناریم آی گلی دونه ی اناریم آی گلی / ما ز قومای دوماد ( اقوام داماد ) پروا نداریم آی گلی

ننه ی عروس توی خونه چارقَد هفت رنگ سرش / شازده دوماد توی حجله انتظار همسرش



بعد از این ترانه ، اقوام داماد بلند تر از اقوام عروس صدا می زدند :

اومدیم گُل بِبَریم ، مادر گُل گِریون شده / اشک چشم مادرش مرغ هوا بِریون شده

ننه عروس (2) بال چارقَد رو سرت / سوری ها از دَم دالون انتظار دخترت

******************************

خب تا اینجا رو هم داشته باشید که عروس خانم قصه ی ما رو تا کجا بردند و ادامه ماجرا و واسونک ها باشه برای بعد . . .

Mixer
12-07-2011, 14:58
درود بر دوستان همراه


امیدوارم که حال همگی خوب باشه . . .

امروز داشتم آرشیو رو جستجو میکردم دیدم که یه قسمت از اجرا های استاد ذولفنون ، واسونک های استان فارسی گنجانده شده و با نوازندگی سه تار و تنبک و نی هست . . .

چون قبلا هم گفتم که این ترانه ها در نغمه شوشتری ، خواننده و اصول خوانندگی ان بر گرفته از این اواز است
تصمیم گرفتم که برای شما اینجا آپلود کنم تا به گوش شما هم آشنا باشه
و مطالب من رو بهتر درک کنید . ضمنا در اجرای اول استاد ذولفنون ، ترانه ای را در پست های قبلی شرح دادم که بر روی این اهنگ خوانده میشود :



آی حمومی آی حمومی آب حموم تازه کن / شازده دوماد میاد حموم شربتش آماده کن

چاه میمَن چاه میمَن آب در آریم یک تومن / سر بوشور کیسه بیاور هر سری سیصد تومن


::: محلی فارس ، با اجرای استاد ذولفنون ، آواز شوشتری ::: ([Only registered and activated users can see links])




::: محلی فارس ، با اجرای استاد ذولفنون ، آواز شوشتری ::: ([Only registered and activated users can see links])




ارادتمند جامعه هنری : حمیدرضا مستفیضی - آذر ماه 1390

shahparak
12-07-2011, 18:25
بسیار بسیار عالی بود سپاس فراوان ازشما

Mixer
12-09-2011, 18:24
درود و صد درود
عروس قصه ی ما توی این تاپیک بالاخره ، پایش به خانه بخت باز می شود ، و مرد زن یک صدا :


آوُردیمِش آوُردیمش (2)

دَس دوماد سِپردیمش



یک مَنی نون و نعنا
ننه عروس شد تنها

ننه دوماد بیداری ؟
عروس واست بیاریم ؟


در جواب :


بیدارم و بیدارم
پاشُ رو چِشام میزارم


و در آخر همه با هم :



صل علی محمد صلوات بر محمد
الهم صلی علی محمد و اله محمد(ص)

(( همه با هم صلوات ختم می کردند و پوست خندی تحویل نفر بغل دستی می دادند ))

و این عروسی به نوعی به خوبی و خوسی تمام میشد و همه با هم رو بوسی و خداحافظی می کردند و به خانه هاشان می رفتند ((( در خانواده هایی که وسع مالی خوبی داشتند و دوربین عکاسی موجود بود ، آخر مجلس عکس های یادگاری با عروس و داماد گرفته میشد )))

البته تعداد واسونک های این مجالس زیاد هست که در کتاب های متعددی به چاپ رسیده و عزیزان علاقه مند می توانند به آنها مراجعه کنند . ما به همین بسنده می کنیم و سراغ دیگر ترانه های محلی فارس می رویم .



می خواهم از تک بیتی هایی برایتان صحبت کنم که در نوع خود ودر بعضی از نقاط به یکباره منظور را در یک بیت به مخاطب می رسانند
البته ترانه های محلی به نحو مطلق معمولا چند بیت یا بیشترند و انچه در اینجا آورده می شود یا تک بیت است یا بیت دوم آن اصیل نیست و کسی که ان را شنیده است به ان بیت دیگری افزوده است :




عزیزُم یادت ای دوست ، یادت ای دوست / نَمیری تا نَبینُم داغت ای دوست

***

چه سازُم وای چه سازُم ، وای چه سازُم / همه گوین (2) بساز تا کی بسازم


***

عزیزُم بد نَکن تا بد نَبینی / درخت بد نَشون تا بد نچینی



***

نمی دونم تو کِردی یا خدا کِرد / مَرا بر درد غربت مبتلا کِرد


***

نمیشه تکیه بر آب رَوون کِرد / نمیشه ترک یار مهربون کِرد


***

دوباره شهر نی ریز شد برابر / سر آب کَتون و ماه خاور


***

تَغَرگ ناگهونی زد به باغُم / که تا روز قیامت دل به داغُم

***

نگو شیراز بگو مازندرونه / چقدر مرد و زنش شیرین زبونه


***



. . . و باز هم تا به اینجای کار رو داشته باشید تا برسیم بر سر دگر بحثی . . .

راستی در مورد کلماتی که برای دوستان ( غیر از استان فارسی ها ) نا مفهوم هست بفرمایید تا توضیح دهم . . .
ممنون از شما بخاطر حسن توجه به بنده حقیر و با تشکر ویژه از :

صادق همایونی - گرد آورنده این ترانه ها و نویسنده کتاب ترانه های محلی فارس .


ارادتمند جامعه هنری : حمیدرضا مستفیضی - موفق و پیروز بمانید . بدرود

Neda_A67v
12-10-2011, 11:48
آقا حمید همه ی مطالبتون عالی هستن . همونطور که گفتم واسه من یاد آوری خاطراته . بابت لینکا ممنون . دستتون درد نکنه

Mixer
12-10-2011, 19:03
خواهش می کنم . من خودمم خاطاتی برایم تداعی می شود که خیلی خیلی زیباست و وقتی با امروزی ها مقایسه می کنم خنده ام می گیرد . :au: واقعا هم زندگی ها ساده بود و هم به قول بچه ها ، خوش تر بود .

gilda
12-12-2011, 01:51
نمونه ای ازواسونک درعروسی
ازطرف اقوام داماد
ای طرف تخت طلاو
اوطرف تخت طلا
عروس خانم روش نِشسِه
می کنه شکرخدا

معنی واژگان
ای:این / او:آن,اون / روش:روی آن / نِشسِه:نشسته

ازطرف اقوام عروس
اسب سٌوزِِ زین طلا
آی
نِشسِه روش قرص ماه
سوریامنظــوربدارین
گل میاد خونه ی شما

معنی واژگان
سٌوزِِ:سبز / سوریا:همراهان عروس

shahparak
12-12-2011, 03:23
وایییییییییییییییی چقدر باحال بود گیلدا جان خواهش میکنم اگه اطلاعات بیشتری از آداب ورسوم
واشعار محلی داری برام بزار ممنون

hamedaghazade
12-12-2011, 04:37
خیلی عالیه ، حتما ادامه بدید این تاپیک رو

enseeh60
12-12-2011, 12:31
خیلی جالب و قشنگه .حیف که دیگه امروزا این مراسم ها نیست .یه سوال از بچه های شیرازی کی حاضره انشالله عروسیش اینطوری سنتی و پر از زیبایی باشه بجای عروسی تو تالار و پنج شش نوع غذا و جاز و ...

gilda
12-12-2011, 13:28
خواهش میکنم دوستان,باشه چشم حتمااین تاپیک ادامه میدیم.
ناگفته نماندکهاین واسونکهای که میخوام قراربدمبرگرفته ازکتابیست
که محقق آن خانم فاطمه طاهری میباشد.
بی انصافیست اگرمنبع آن ذکرنشود.

gilda
12-12-2011, 13:30
انسیه عزیزم والااگه مادوست هم داشته باشیم که مراسم عروسی به صورت سنتی برگزاربشه!
دیگه اون آدمای سنتی نیستن!بسیاری ازفرهنگهای ورسم آیین سنتی متاسفانه کنارزده شده.

gilda
12-12-2011, 13:41
بشنویدازخواهرداماد

آی بالا بالابلا
قربون بالات ای بلا
فرش راهش گل کنین
تاکه بیادخونه ی ما

بازهم بشنویدازخواهرداماد

گل به گل می گردٌم
آی
تعریف کُنُم روی تورا
هرکجا یه ی غنچه چینُم
می دهدبوی تورا

معنی واژگان:
گل به گل:جابه جا,نقطه به نقطه /یه ی:یک

Mixer
12-12-2011, 14:20
گیلدا ممنون ...

چشم حامد جان تا اونجایی که اطلاعاتی باقی مونده باشه این تاپیک رو ادامه خواهیم داد .

بله عروسی سنتی بد نیست ، اتفاقا هم هزینه کمتر هست هم صمیمانه تر و بدون تجملات برگزار خواهد شد . اما به قولی ، دیگه اون ادم های قدیمی نیستند . دیگه کی این روزا بلده دایره یا دف بزنه یا روش میشه توی یک مجلس واسونک بخونه ، یا اصلا بلد هست بخونه ؟!!!! والا من که فکر نمی کنم . . .

gilda
12-13-2011, 01:50
بشنویداززبان عروس
من نمی رفتُم به غربت
توفرستادی مرا
گربمیرُم به غربت
آه من گیردتورا

gilda
12-13-2011, 01:55
خواهرداماد

آقُوجونی آقُوجونی
شونه ی زلفت طلا
توکه زن دادی به کاکام
اجرتوباکربلا

معنی واژگان:
آقُو:آقا

Mixer
12-17-2011, 18:23
دلم میخواد تو زندون نون گندم / پنیر باصری خرمای جهرم

(( ایل باصری از ایلات خمسه فارس است و پنیرش خوب و مشهور می باشد ))

***
خدایا عاشقُم عاشق تَرُم کن / خدایا یا بُکش یا بخترم کن

(( بختر : همان کلمه ی بهتر است که عده ای از پیر های استان فارس از این واژه استفاده می کنند و هم اکنون به صورت چشمگیر در این گویش مرسوم نیست ))

***
الا دختر که بابات بی نیازه / خوراک عاشق در به درت نون و پیازه

***

به پشت کوه نی ریز سابوناته / همه میگن که یارت بی صفاته

(( نی ریز و استهبان ( سابونات ) دو شهر نزدیک به هم واقع در استان فارس می باشند . ))

***
سری بالا کنی مهتاب ببینی / رفیقی مثل من در خواب ببینی


***

Neda_A67v
12-17-2011, 18:29
آقا حمید سپاس

ADMIN
12-17-2011, 20:11
بچه ها شعراي خيلي قشنگي هستن
ولي چون ما به ملوديش اشنا نيستيم نميتونيم خوب بخونيمش

من كه همشو با همون ريتمه اهنگه دختر شيرازي ميخونم :2:

براتون امكانش هست ملودي اين اشعار رو اجرا كنيد و كنارشون بزاريد ؟؟؟ نيازي نيست خيلي حرفه اي باشه . حتي اگه براتون مشكله خوده اشعار رو بخونيد و با صداي خودتون اينجا قرار بديد .

توي اهنگاي استانه ما يه سري از اشعار هستن كه بهشون ميگن دو بيتي و با زبون محلي خونده ميشن كه ملوديشون پنج شيش تا ميزان هستش كه به صورت لوپ ( Loop ) تكرار ميشه به نظر مياد اين شعرا هم همون حالتو داشته باشن .

Saze Biseda
12-29-2011, 12:47
خیلی جالب و زیبا بود دیگه موسیقی محلی وعروسی محلی وسنتی چیزی ازش نمونده ماهم تو شهر واستان از این چییزها هست.راستی .آقا حمید وگیلدا خانم این شعرهاوموسیقی مال خود شیراز یا کل استان فارس؟مرسی از زحمتاتون.

Mixer
01-06-2012, 00:14
کل استان فارس ...
و شاید هم به قول بچه ها قسمتی از چهارمحال و بختیاری و کهکلویه و بویر احمد